Trẻ thường “bật sáng” khi được tự tay tạo ra một thứ gì đó, dù chỉ là chiếc tháp nhỏ hay mô hình đơn giản. Những khoảnh khắc con say mê thử – sai – làm lại chính là nền tảng của học tập chủ động. Nếu bạn muốn con hào hứng hơn với việc học mà không cần ép buộc, hãy bắt đầu bằng Hands-on Learning – cách tiếp cận giúp trẻ học thông qua hành động và trải nghiệm thực tế. Chỉ cần vài dụng cụ quen thuộc và 15–30 phút mỗi ngày, bạn đã có thể tạo ra môi trường học “vừa chơi vừa giỏi” cho con.
Vì sao hoạt động học qua làm cho bé hiệu quả hơn học thụ động?
Học thụ động thường khiến trẻ nhanh chán vì chỉ tiếp nhận thông tin một chiều. Ngược lại, học qua làm biến kiến thức thành trải nghiệm: con chạm, quan sát, thao tác và thấy kết quả ngay.
Kích hoạt tò mò tự nhiên của trẻ
Khi trẻ được làm, con tự đặt câu hỏi “Vì sao lại vậy?” và muốn tìm đáp án. Sự tò mò này giúp trẻ tập trung lâu hơn và ghi nhớ sâu hơn.
Rèn kỹ năng quan trọng ngoài sách vở
Thông qua hoạt động, trẻ học cách lập kế hoạch, kiên trì, xử lý lỗi và diễn đạt ý tưởng. Đây là những kỹ năng nền tảng cho học tập lâu dài.
7 hoạt động học qua làm cho bé dễ áp dụng tại nhà
Dưới đây là các ý tưởng đơn giản, linh hoạt theo độ tuổi, không cần chuẩn bị quá nhiều nhưng vẫn tạo được “độ wow” cho trẻ.
1) Thí nghiệm “núi lửa” mini (4–10 tuổi)
Chỉ cần baking soda, giấm và màu thực phẩm, trẻ sẽ thấy phản ứng sủi bọt đầy phấn khích. Bạn có thể giải thích nhẹ nhàng về phản ứng hóa học theo cách trẻ hiểu.
2) Làm cầu chịu lực từ giấy (6–12 tuổi)
Cho trẻ gấp giấy, cuộn giấy, hoặc dùng ống hút để tạo chiếc cầu. Sau đó đặt đồng xu lên để thử tải trọng. Trẻ sẽ tự rút ra bài học về kết cấu và độ bền.
3) Thiết kế mê cung cho viên bi (5–12 tuổi)
Dùng bìa carton hoặc nắp hộp, trẻ tạo “đường chạy” cho bi bằng que kem/ống hút. Hoạt động này rèn tư duy không gian và khả năng tối ưu thiết kế.
4) Trồng cây và làm “nhật ký quan sát” (4–12 tuổi)
Trẻ gieo hạt, tưới nước, đo chiều cao mỗi ngày và ghi lại bằng hình vẽ. Đây là cách tuyệt vời để luyện thói quen quan sát, kiên nhẫn và khoa học cơ bản.
5) Làm “máy phóng” bằng que kem (6–12 tuổi)
Trẻ lắp ghép que kem để tạo lực bật, thử nhiều góc phóng khác nhau, đo khoảng cách và cải tiến. Vừa vui vừa học được nguyên lý lực – đòn bẩy.
Gợi ý nâng cấp trải nghiệm với hoạt động công nghệ
Khi trẻ đã quen với các dự án đơn giản, bạn có thể nâng cấp bằng các hoạt động có hướng dẫn bài bản và tính ứng dụng cao hơn. Các chương trình trải nghiệm công nghệ giúp trẻ làm quen quy trình tư duy kỹ thuật: hiểu nhiệm vụ lắp ráp, kiểm thử, sửa lỗi, tối ưu.
Nếu bạn muốn con được tiếp cận môi trường học theo dự án một cách rõ ràng hơn, bạn có thể tham khảo Lập trình Robotics. Khi trẻ được “làm ra” một sản phẩm có chuyển động hoặc có hành vi theo lập trình, con thường hào hứng hơn và có động lực theo đuổi đến cùng.
Chọn công cụ học qua làm: ưu tiên tính mở và khả năng sáng tạo
Điểm quan trọng khi chọn dụng cụ cho hoạt động học qua làm cho bé là: càng “mở” càng tốt. Nghĩa là một bộ đồ chơi/dụng cụ có thể biến hóa thành nhiều mô hình khác nhau, khuyến khích trẻ sáng tạo thay vì chỉ làm theo một đáp án.
Mẹo giúp trẻ không nản khi “làm sai”
Khen nỗ lực và quá trình (“Con thử lại rất kiên trì”)
Biến lỗi thành câu hỏi (“Nếu đổi vị trí này thì sao?”)
Chia nhỏ nhiệm vụ để trẻ luôn có cảm giác tiến bộ
Gần cuối bài, để duy trì thói quen học qua làm lâu dài, nhiều gia đình chọn các bộ lắp ghép vì dễ mở rộng cấp độ từ đơn giản đến phức tạp. Nếu bạn cần nguồn tham khảo, có thể xem thêm các lựa chọn lego vn để chọn bộ phù hợp với độ tuổi, mức độ thử thách và sở thích của bé.
Kết luận
Hoạt động học qua làm cho bé không cần cầu kỳ, chỉ cần đều đặn và đúng cách là đã tạo ra khác biệt lớn: trẻ chủ động, tự tin và yêu thích khám phá. Hãy bắt đầu từ 1–2 hoạt động đơn giản mỗi tuần, sau đó tăng dần độ khó theo khả năng của con. Khi được học bằng trải nghiệm thật, trẻ sẽ “mê học” theo cách tự nhiên nhất.
Xem thêm: